Kuil van de Toekomst is hogere wiskunde

Op de klei rond Rasquert, op het Groninger Hogeland, melkt Dijkstra zo'n 400 koeien. Bij het bedrijf hoort ongeveer 180 hectare grond, en gras speelt er de hoofdrol. "Zeventig procent van mijn ruwvoer is gras", vertelt hij. "Daar valt voor mij dus de meeste winst te halen." Sinds 2021 doet hij mee als onderzoeksbedrijf binnen Netwerk Praktijkbedrijven, het project waarin melkveehouders werken aan een verlaging van 30% van de ammoniak- en methaanuitstoot. Dijkstra is één van de ruim twintig onderzoeksbedrijven in het project. Hij staat er niet alleen voor: Tom Niehof, productmanager bij Barenbrug, en Michiel Meindertsma, bedrijfsbegeleider in het project Netwerk Praktijkbedrijven, denken mee over het gras, de kuil en doelen. "Samen met Michiel neem ik de hobbeltjes in de weg naar emissiereductie", zegt Dijkstra. Als ambassadeur en lid van de klankbordgroep van Barenbrug test Dijkstra innovatieve grasconcepten en inkuilmiddelen in de praktijk.

Voerspoor als grootste knop om aan te draaien

Het voerspoor is voor Dijkstra de plek waar hij het meeste verschil maakt. "Dat is de grootste knop waar ik aan kan draaien." En die knop vraagt discipline. Bemestingsplan, bouwplan en ruwvoerplan, voeren, dagelijks vers gras voor de koeien: het moet allemaal kloppen. "Je mag niet verzaken, want dan vlieg je meteen uit de bocht."

Alles wat hij voert, registreert hij dagelijks in Feedlync, inclusief het restvoer. Elke vijf weken is er een meetweek, waarvoor vooraf van alle voedermiddelen een monster wordt genomen. "Geen partijmonster, maar een monster van het snijvlak. Zo weet je precies wat er voor de koe ligt", legt hij uit.

Gras dat past

De graskeuze is het beginpunt van een goede kuil. Dijkstra kiest mengsels die productief zijn en snel aanslaan, en zaait er bewust klaver bij. Voor blijvend grasland gebruikt hij vaak Maaien en Quartet. Voor tijdelijk grasland gebruikt hij Nutriherb, Maaien en Duet. "Klaver scheelt aan de inputkant, want je hoeft er minder kunstmest naartoe te brengen. En je krijgt er mooi eiwit voor terug in de kuil." Op klaverpercelen blijft het gras bovendien langer fris. "Op de hoekjes waar de klaver weg was, was het gras al in de aar geschoten."

Drogere kuil, scherper management

In de kuil stuurt Dijkstra bewuster dan ooit. De melkveehouder mikt op een ruw eiwit tussen 150 en 175, met de juiste verhouding tussen DVE en OEB. "Vroeger zat ik te hoog op OEB. Nu kuil ik droger in, van 35 naar 45 procent droge stof, om er meer DVE in te krijgen", zegt Dijkstra. Op tijd maaien hoort daarbij, liever te vroeg dan te laat. "Bij extremer weer ga ik met 24 dagen maaien, in plaats van met 29. Wacht je langer, dan schiet het in de aar en daalt de kwaliteit." Dijkstra is assertiever in het beslissen van het maaimoment, in plaats van achteraf te moeten toegeven dat hij te laat was.

Drogere kuilen broeien sneller, dus hakselt hij korter dan vroeger, tussen de één en twee centimeter. En de kuil wordt intensiever aangereden met shovel en trekker. "We kuilen 130 hectare in, dus je wil niet achteraf zeggen 'hadden we maar'."

Bij de latere snedes, als de kuil weer boven de wand uitkomt, hakselt hij langer voor meer stevigheid tijdens het aanrijden. "Dit jaar hebben we ervoor gekozen om voor de snedes die boven de wand uitkomen een inkuilmiddel te gebruiken. Hiermee remmen we de broei. Bij het inkuilen van najaarsgras gebruiken we zeker een Bonsilage-inkuilmiddel." Najaarsgras is natter en eiwitrijker en dus lastiger in te kuilen. Het inkuilmiddel stimuleert een goede conservering van het gewas.

De laatste jaren neemt het aandeel herfstgras op bedrijven toe. Niehof: “Als je eiwit wilt besparen, moet dat gras naar de koeien, niet naar het jongvee. Hoe meer water en eiwit in de kuil, hoe lastiger het stabiel te krijgen is. Met een sterker conserveringsmiddel houd je van twintig procent eiwit nog achttien over. Met het  vernieuwde inkuilmiddel Bonsilage Forte 2.0 is het eenvoudiger om van je herfstgras fris en goed ruwvoer te maken voor je melkvee".

De hobbels

Dijkstra is open over wat nog niet lukt. Op ammoniak is het reductiedoel gehaald, methaan is een taaier verhaal. Zijn proef met vers gras voeren leverde minder op dan verwacht. "Daar had ik meer reductie van verwacht. En er zit niet altijd zoveel ruw eiwit in vers gras als je hoopt." Meindertsma legt uit waarom die laatste stap zo taai is: "Ammoniak heeft veel handvaten. Methaan is onderdeel van CO2, en het wordt nog niet uitbetaald via melkgeld.”

De kuil van de toekomst

Dijkstra wil vooral planbaar boeren. Zijn streefkuil heeft hij scherp voor ogen: 950 VEM, 70 DVE, 20 tot 30 OEB, 170 tot 175 ruw eiwit en 45 procent droge stof.
"Je kunt niet altijd zes gooien", relativeert de veehouder. Netwerk Praktijkbedrijven is met Kuil van de Toekomst bezig om de methaanemissies te verlagen. Voor hem komt het uiteindelijk samen in één zin: duurzaamheid is efficiëntie. Dijkstra blijft bij het project. "Ik dacht dat ik me bewust was van goed inkuilen. Maar binnen Netwerk Praktijkbedrijven zeil ik echt scherp aan de wind."

Barenbrug Ambassadeurs

De Barenbrug Ambassadeurs zijn een selecte groep innovatieve Europese veehouders die vooroplopen in graslandmanagement en ruwvoerproductie. Samen met hen testen, beoordelen en verbeteren we gras- en teeltconcepten onder praktijkomstandigheden. Daarnaast delen zij met ons hun ervaringen, uitdagingen en lokale behoeften op het gebied van voederproductie. Hierdoor krijgen wij beter inzicht wat veehouders in verschillende regio’s nodig hebben. Die praktijkkennis vormt, samen met ons wereldwijde onderzoek, de basis voor de ontwikkeling van nieuwe gras oplossingen. Voor jou als veehouder betekent dit dat onze grasconcepten en adviezen niet alleen wetenschappelijk onderbouwd zijn, maar ook bewezen waarde leveren op het boerenerf.

Klaver, voor meer eiwit met lage mestgift

Duet is het rode en witte klavermengsel dat bij een lage stikstofgift een smakelijk, hoogproductief en eiwitrijk gewas produceert. Duet is vooral geschikt voor maaipercelen.
Klik hier voor tips om de klaver jarenlang in het grasland te behouden.

Bonsilage Forte “Je moet het ruiken”

Fris, smakelijk en vol voederwaarde – dat is waar een goede kuil om draait. Met Bonsilage Forte 2.0 haal je meer uit je najaarsgras en maak je kuilvoer van constante, hoge kwaliteit.

✓ Effectieve bescherming tegen Clostridia
✓ Minder eiwitafbraak
✓ Minder energieverlies
✓ Ideaal voor moeilijker te conserveren najaarsgras